Praca
Gdzie pracują osoby z zespołem Downa
Prawdziwe miejsca – kawiarnie, urzędy, zakłady aktywności zawodowej – każde z linkiem do źródła. Mapa rośnie, gdy rodzice, pracodawcy i organizacje zgłaszają kolejne miejsca, a Hub je sprawdza.
Łatwy tekst: Osoby z zespołem Downa pracują. W kawiarni, w urzędzie, w zakładzie. Tu jest mapa tych miejsc.
- ok. 60 tys. osób z zespołem Downa żyje w Polsce; ponad 70% dożywa 50 lat Źródło: Światowy Dzień Zespołu Downa – gov.pl
- 1 na 800–1000 urodzeń to dziecko z zespołem Downa (ok. 600–1000 dzieci rocznie) Źródło: Wikipedia: Zespół Downa
- 32,5% wskaźnik zatrudnienia osób z niepełnosprawnością w wieku produkcyjnym (II kw. 2024) – o blisko 50 punktów mniej niż u osób sprawnych Źródło: GUS BAEL – Biuro Pełnomocnika Rządu ds. ON
- 103 ZAZ · 708 WTZ działa w Polsce (2024): ZAZ zatrudniają ok. 5,8 tys. osób, WTZ wspierają ponad 28 tys. Źródło: prawo.pl
- 63 WTZ ma Małopolska – najwięcej w kraju; w 25 powiatach Polski nie ma żadnego Źródło: PFRON – badanie sytuacji WTZ
- 10 ZAZ działa w Małopolsce (wykaz Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego) Źródło: BIP Małopolska
Polska – 17 miejsc na mapie
| Region | Miejsca |
|---|---|
| dolnośląskie | 1 |
| kujawsko-pomorskie | 0 |
| lubelskie | 0 |
| lubuskie | 0 |
| mazowieckie | 1 |
| małopolskie | 12 |
| opolskie | 0 |
| podkarpackie | 0 |
| podlaskie | 0 |
| pomorskie | 2 |
| warmińsko-mazurskie | 0 |
| wielkopolskie | 1 |
| zachodniopomorskie | 0 |
| łódzkie | 0 |
| śląskie | 0 |
| świętokrzyskie | 0 |
Małopolska – powiaty
| Region | Miejsca |
|---|---|
| Kraków | 4 |
| Nowy Sącz | 0 |
| Tarnów | 1 |
| bocheński | 0 |
| brzeski | 1 |
| chrzanowski | 0 |
| dąbrowski | 0 |
| gorlicki | 0 |
| krakowski | 1 |
| limanowski | 0 |
| miechowski | 1 |
| myślenicki | 0 |
| nowosądecki | 2 |
| nowotarski | 0 |
| olkuski | 1 |
| oświęcimski | 0 |
| proszowicki | 0 |
| suski | 0 |
| tarnowski | 1 |
| tatrzański | 0 |
| wadowicki | 0 |
| wielicki | 0 |
Województwo mazowieckie – 1
- Otwarty rynek pracy – urząd, firma, hotel, sklep – zwykłe miejsce pracy
- Przedsiębiorstwo społeczne – kawiarnia, spółdzielnia socjalna – praca z trenerem
- ZAZ – zakład aktywności zawodowej – zatrudnienie chronione dla osób ze znaczną niepełnosprawnością
- WTZ – warsztat terapii zajęciowej – to nie praca, ale przygotowanie do niej
-
Kawiarnia Pożyteczna
Kawiarnia prowadzona razem z rodzicami; pracuje w niej siedem osób z niepełnosprawnością intelektualną.
Poznaj ZD – zanim zatrudnisz albo zaprosisz
Czego oczekują osoby z zespołem Downa
Samodzielność i decydowanie o sobie
Dorosłe osoby z ZD mówią o chęci mieszkania na swoim, wyboru miejsca i sposobu życia – planowanie wyprowadzki z domu rodzinnego daje poczucie sprawczości.
Praca, która ma sens
Praca daje poczucie bezpieczeństwa, rytm dnia i własne pieniądze. Osoby z ZD pracują w urzędach, kawiarniach, hotelach i firmach – gdy mają trenera pracy i jasne zadania.
Przyjaciele, związki, bycie potrzebnym
Relacje, aktywny czas wolny i udział w życiu społeczności są dla osób z ZD równie ważne jak dla każdego – stąd nasz program „Jestem potrzebny”.
Zwykła praca w zwykłym miejscu
Pierwsza osoba z ZD w Urzędzie Miejskim w Gdańsku pracuje na pół etatu przy dokumentach; w Urzędzie Marszałkowskim w Krakowie – dwie osoby. To działa.
Co lubią uczestnicy programu „Jestem potrzebny”
Mity i fakty
- Mit Zespół Downa to choroba.
- Fakt To cecha genetyczna (dodatkowy chromosom 21), nie choroba – nie można się nią zarazić ani jej wyleczyć; można dobrze wspierać rozwój. (Fundacja Pełna Życia)
- Mit Dzieci z ZD rodzą tylko starsze matki.
- Fakt Najwięcej dzieci z zespołem Downa rodzą kobiety przed 30. rokiem życia, bo w tym wieku rodzi się najwięcej dzieci. (uwazniej.pl: mity o zespole Downa)
- Mit Wszystkie osoby z ZD wyglądają tak samo.
- Fakt Osoba z ZD jest bardziej podobna do swojej rodziny niż do innych osób z trisomią 21. (uwazniej.pl: mity o zespole Downa)
- Mit Osoby z ZD są zawsze szczęśliwe.
- Fakt Mają pełną gamę emocji – złoszczą się, smucą i nudzą jak każdy. „Wiecznie uśmiechnięte dziecko” to stereotyp. (Fundacja Pełna Życia)
- Mit Osoby z ZD nie mogą się uczyć ani pracować.
- Fakt Uczą się wolniej, ale uczą się – i pracują na różnych stanowiskach, gdy zadania są dopasowane, a start wspiera trener pracy. (Fundacja Pełna Życia)
- Mit Osoby z ZD nie dożywają dorosłości.
- Fakt Ponad 70% osób z ZD w Polsce dożywa ponad 50 lat – dorosłość, praca i „co po nas” to realne tematy. (gov.pl – Światowy Dzień Zespołu Downa)
Jak rozmawiać i jak zacząć współpracę
- Mów wprost do osoby, nie do opiekuna. Patrz na nią, nie na rodzica.
- Krótkie zdania, jedna myśl naraz. Daj czas na odpowiedź – nie kończ za nią.
- Pokaż, nie tylko mów: zrób zadanie razem pierwszy raz, potem obserwuj.
- Jedno zadanie naraz, stały rytm dnia, jasny koniec („gdy skończysz, powiedz mi”).
- Chwal konkretnie: „dobrze ułożyłeś książki” zamiast „super”.
- Na początku pomaga trener pracy albo buddy; po kilku tygodniach zwykle nie jest już potrzebny.
Zgłoś miejsce pracy
Znasz firmę, urząd, kawiarnię albo zakład, w którym pracują osoby z zespołem Downa? Podaj link do artykułu lub strony – Hub sprawdzi źródło i doda miejsce na mapę.